Afet yönetimi ve planlaması, doğal veya insan kaynaklı felaketlerin öncesinde, sırasında ve sonrasında etkin bir şekilde hareket etmeyi amaçlayan bir disiplindir. Bu süreç, toplumların dayanıklılığını artırmak ve olası zararları minimize etmek için kritik öneme sahiptir. Afetlerin etkilerini en aza indirmek için sistematik bir yaklaşım benimsemek, planlama ve hazırlık aşamalarından geçerek uygulama ve iyileştirme süreçlerine kadar uzanan bir yol haritası oluşturmayı gerektirir.
Afet Yönetimi ve Planlaması, afetlerin etkilerini en aza indirmek için yapılan sistematik süreçleri ifade eder. Bu süreçler, planlama, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarını içerir.
Afet yönetiminde planlamanın temel ilkeleri:
Afet yönetiminin hedefleri:
Afet planlaması adımları:
- Can ve mal güvenliğinin sağlanması.
- Çevre, tarihi, kültürel ve doğal varlıkların korunması.
- Zincirleme olayların ve ikincil afetlerin önlenmesi.
- Hizmet / iş sürekliliğinin aksamaması için gerekli önlemlerin alınması.
- Güncel tehlikelerin ve risklerin belirlenmesi: Olası afetlerin tahmin edilmesi ve gerekli kaynakların önceden saptanması.
- Toplum tabanlı planlama: Tüm paydaşların katılımına imkan tanınması.
- Eğitim ve tatbikatlar: Planın test edilip geliştirilmesi.
- Planlama takımı oluşturmak: Farklı alanlardan uzmanların bir araya gelmesi.
- Mevcut durumu analiz etmek: Hazırlıkları, yetenekleri ve olası tehlikeleri değerlendirmek.
- Hedefleri ve öncelikleri belirlemek: Risklerin ve plan senaryosunun hazırlanması.
- Planı geliştirmek ve yazmak: Belirlenen hedeflere ulaşacak müdahale tarzlarının ve çözüm alternatiflerinin geliştirilmesi.
